AYT hazırlığının en sık sorulan sorularından biri: "AYT sayısal mı sözel mi?" İkinci soru ise hemen arkasından gelir: "SAY'da Türkçe var mı?" Cevap sandığınızdan biraz daha nüanslı ama öğrenince her şey netleşiyor.
AYT Nedir?
AYT (Alan Yeterlilik Testi), YKS'nin ikinci oturumudur. TYT'nin aksine, AYT'de herkes aynı soruları çözmez. Hangi puan türüne hazırlanıyorsanız, o puan türünün içerdiği derslerin sorularını çözersiniz.
Buradaki kilit kavram puan türüdür. AYT dört puan türüne göre şekillenir: SAY (Sayısal), EA (Eşit Ağırlık), SÖZ (Sözel) ve DİL (Yabancı Dil).
AYT Sayısal (SAY): Hangi Dersler?
SAY puan türüne hazırlanan bir öğrenci AYT'de şu derslere girer:
Matematik (30 soru): AYT'nin hem SAY hem EA puan türünde en ağır dersi. Cebir, sayılar teorisi, analitik geometri, türev, integral konularını kapsar.
Fizik (14 soru): Mekanik, elektrik, manyetizma, dalgalar. SAY'ın belirleyici derslerinden biri.
Kimya (13 soru): Kimyasal bağlar, tepkimeler, asit-baz, organik kimya.
Biyoloji (13 soru): Hücre, genetik, ekosistem, fizyoloji.
Toplamda AYT SAY bölümünde 70 soru çözülür.
AYT Sayısalda Türkçe Var mı?
Hayır. AYT Sayısal (SAY) bölümünde Türkçe veya Edebiyat sorusu yoktur. Bu dersler SAY puanına katkı sağlamaz.
Ancak şunu karıştırmamak gerekir: TYT'de (aynı günün ilk oturumu) herkes Türkçe sorularına girer. AYT SAY bölümünde ise Edebiyat, Tarih, Felsefe gibi sözel dersler yer almaz.
Kısaca: TYT'de Türkçe var, AYT SAY'da Türkçe yok.
AYT EA (Eşit Ağırlık): Hangi Dersler?
EA puan türünde AYT şu derslerden oluşur:
Matematik (30 soru): SAY ile tamamen aynı matematik soruları. AYT Matematik hem SAY hem EA için kritiktir ve puanı en çok belirleyen derstir.
Türk Dili ve Edebiyatı - Sosyal Bilimler-1 (40 soru): Bu bölüm Edebiyat (24 soru), Tarih-1 yani SOS 1 (10 soru) ve Coğrafya-1 yani SOS 1 (6 soru) derslerinden oluşur.
EA öğrencisi AYT'de Fizik, Kimya, Biyoloji sorularını çözmez. Bu dersler EA puanına katkı sağlamaz.
AYT SÖZ (Sözel): Hangi Dersler?
SÖZ puan türünde AYT şu derslerden oluşur:
Türk Dili ve Edebiyatı - Sosyal Bilimler-1 (40 soru): EA ile aynı bölüm: Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1.
Sosyal Bilimler-2 yani SOS 2 (40 soru): Tarih-2 (11 soru), Coğrafya-2 (11 soru), Felsefe (12 soru), Din Kültürü (6 soru).
SÖZ öğrencisi AYT'de Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji sorularını çözmez.
AYT DİL (Yabancı Dil): Hangi Dersler?
DİL puan türünde AYT yalnızca seçilen yabancı dilin (İngilizce, Almanca, Fransızca vb.) 80 sorusundan oluşur.
Özetle: AYT Sayısal mı Sözel mi?
AYT tek başına ne tamamen sayısal ne tamamen sözeldir. Puan türüne göre şekillenir:
SAY: Sayısal ağırlıklı (Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji). Türkçe ve Edebiyat yok.
EA: Karma yapı. Hem Matematik hem Edebiyat ve Sosyal Bilimler içerir. Fizik ve Kimya yok.
SÖZ: Sözel ağırlıklı. Edebiyat, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din. Matematik, Fizik, Kimya yok.
Hangi puan türünü seçtiğiniz, AYT'de hangi dersleri çalışacağınızı doğrudan belirler. Bu yüzden puan türü seçimi YKS hazırlığının en kritik adımıdır.
Puan Türünüzü Nasıl Seçersiniz?
Fizik ve Kimya güçlüyse SAY. Matematik güçlü ama Fizik-Kimya zayıfsa EA. Sözel dersler baskınsa SÖZ.
Bu analiz kağıt üzerinde yapılınca çoğu zaman eksik kalır. Bir de şu gerçek var: Öğrencilerin önemli bir kısmı sınav sonuçlarına değil, "zaten hep sayısalcıyım" veya "biz sözelciyiz" gibi aile algısına göre puan türü seçiyor. Bu da yanlış puan türünde yıllarca vakit kaybetmek anlamına gelebiliyor.
Koçluk sürecinde puan türü seçimini somut test ve değerlendirme verileriyle birlikte yapıyoruz. Bu adımın doğru atılması, geriye kalan tüm hazırlık sürecini daha verimli kılıyor.
TYT Sayısal mı Sözel mi: /blog/tyt-sayisal-mi-sozel-mi — AYT Nedir: /blog/ayt-nedir-nasil-calisir — Puan Türü Seçimi: /blog/yks-puan-turu-secimi